Do kiedy dziecko musi jeździć w foteliku? Foteliki dla dzieci a prawo.

27.05.2021
    Poradnik
Dyskusja

Do kiedy i w jakich sytuacjach dziecko musi jeździć w foteliku samochodowym? Foteliki samochodowe według prawa.


Kodeks Drogowy (a dokładnie Prawo o ruchu drogowym - Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r.) jasno precyzuje do kiedy dziecko powinno jeździć w foteliku samochodowym - do osiągnięcia 150 cm wzrostu, bez względu na wagę i wiek. Są jednak wyjątki od tej reguły, które opisaliśmy w dalszej części artykułu.

O czym dokładnie mówi Kodeks Drogowy w kwestii fotelików samochodowych?

Art. 39.
3. W pojeździe kategorii M1, N1, N2 i N3*, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy, wyposażonym w pasy bezpieczeństwa lub urządzenia przytrzymujące dla dzieci, dziecko mające mniej niż 150 cm wzrostu jest przewożone, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 3b, w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci, zgodnym z:
1) masą i wzrostem dziecka oraz
2) właściwymi warunkami technicznymi określonymi w przepisach Unii Europejskiej lub w regulaminach EKG ONZ dotyczących urządzeń przytrzymujących dla dzieci w pojeździe.

*objaśnienie na końcu artykułu

Z powyższego wynika, że dziecko powinno podróżować w foteliku w przypadku samochodów osobowych, busów (kierowca + 8 miejsc) oraz w samochodach dostawczych i szeroko rozumianych samochodach ciężarowych. Warto również zwrócić uwagę na kryterium wzrostu. Bez względu na wagę i wiek, dziecko powinno podróżować w foteliku do uzyskania 150 cm wzrostu. Jednakże znajdziemy wyjątki, ale o tym w dalszej części wpisu.

Kolejna ważna informacja dotyczy użytkowania fotelików zgodnie z wagą i wzrostem dziecka. Jeżeli dziecko nie spełnia kryteriów założonych przez producenta, to automatycznie fotelik przestaje być dla niego odpowiedni.

Przykład:
Fotelik 9-18 kg do 105 cm
Dziecko – 97 cm i 19 kg

Pomimo, że dziecko mieści się w foteliku i możliwe jest poprawne zapięcie pasów, fotelik z racji limitu wagowego nie nadaje się do dalszego użytku przez to dziecko.


Kolejny ważny punkt to:

„(…) zgodny z:
właściwymi warunkami technicznymi określonymi w przepisach Unii Europejskiej lub w regulaminach EKG ONZ dotyczących urządzeń przytrzymujących dla dzieci w pojeździe.”

Obecnie obowiązują dwie normy dopuszczające foteliku do użytku na terenie UE:
ECE R44-03 lub ECE R44-04
ECE R129 – nazywana „i-Size”

Norma i-Size jest nowszą z norm, która zerwała z tradycyjnym podziałem fotelików na grupy wagowe, skupiając się na kryterium wzrostu. Przez najbliższy czas obie normy będą obowiązywać równolegle. Warto wspomnieć, że foteliki spełniające normę i-Size przechodzą bardziej rygorystyczne testy w trakcie homologacji. Zobacz naszą ofertę fotelików i-Size do 150 cm >

Foteliki w homologacji i-Size wyróżniają zielone prowadnice pasa. Standardowo występują one w kolorze czerwonym

Na zdjęciu: Avionaut MaxSpace i-Size


Kolejny artykuł z Kodeksu Drogowego, który warto przytoczyć to:

Art. 45
2. Kierującemu pojazdem zabrania się:
4) przewożenia w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci dziecka siedzącego tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego wyposażonego w poduszkę powietrzną dla pasażera, która jest aktywna podczas przewożenia dziecka;
5) przewożenia dziecka w wieku poniżej 3 lat w pojeździe kategorii M1, N1, N2 i N3, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy, niewyposażonym w pasy bezpieczeństwa i fotelik bezpieczeństwa dla dziecka lub w pasy bezpieczeństwa i inne urządzenie przytrzymujące dla dzieci;
6) przewożenia na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego, poza fotelikiem bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniem przytrzymującym dla dzieci, dziecka mającego mniej niż 150 cm wzrostu.

Podpunkt 4. dotyczy bardzo częstego pytania o możliwość montażu fotelika na przednim fotelu. Jak widać, ustawodawca zabrania tego typu montażu tylko w jednym przypadku, gdy dotyczy to fotelika montowanego tyłem do kierunku jazdy przy włączonej poduszce powietrznej.

Podpunkt 5. wygląda zaskakująco, bo brzmi jakby dziecko powyżej trzeciego roku życia mogło podróżować bez fotelika. Owszem, ale w określonych sytuacjach. W przypadku dzieci poniżej trzeciego roku życia roku życia nie ma mowy o wyjątkach. Wrócimy do tego w dalszej części artykułu.

Podpunkt 6. Jest nam już dobrze znany i dotyczy momentu, do którego dziecko powinno podróżować w foteliku.

Wyłączenie poduszki powietrznej pasażera jest zazwyczaj bardzo proste. Najczęściej wystarczy przekręcić odpowiednią blokadę znajdującą się w okolicy deski rozdzielczej, od strony pasażera. Poniżej Zdjęcie z instrukcji Volvo V90 (zdj.: https://assets.volvocars.com/) Poprawne wyłączenie poduszki jest często komunikowane odpowiednią kontrolką na desce rozdzielczej, lub lusterku.


Wróćmy do artykułu 39.:

Art. 39
3.a Foteliki bezpieczeństwa dla dziecka oraz inne urządzenia przytrzymujące dla dzieci są instalowane w pojeździe, zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia, wskazującymi, w jaki sposób urządzenie może być bezpiecznie stosowane.

Jest to jeden z najważniejszym fragmentów tego wpisu.
Instrukcja obsługi powinna być najlepszym przyjacielem każdego, kto kupuje fotelik samochodowy. Producenci w bardzo dokładny i skrupulatny sposób odnoszą się do kwestii odpowiedniego sposobu montażu fotelika. Instrukcje są bogate w liczne wykrzykniki, uwagi i ostrzeżenia, które pomogą nam w poprawnym i bezpiecznym sposobie montażu, a tym samym w bezpiecznym przewożeniu naszego dziecka.


Czas na to co wszyscy lubią, wyjątki!

Art. 39
3b. Zezwala się na przewożenie w pojeździe kategorii M1, N1, N2 i N3, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy, na tylnym siedzeniu pojazdu, dziecka mającego co najmniej 135 cm wzrostu przytrzymywanego za pomocą pasów bezpieczeństwa w przypadkach, kiedy ze względu na masę i wzrost dziecka nie jest możliwe zapewnienie fotelika bezpieczeństwa dla dziecka lub innego urządzenia przytrzymującego dla dzieci zgodnego z warunkami, o których mowa w ust. 3.

Na pytanie „do kiedy mam wozić dziecko w foteliku?” jest teoretycznie prosta odpowiedź – do 150 cm wzrostu. Każde dziecko inaczej się rozwija i nie zawsze mieści się w „widełkach”. Powyższy podpunkt pozwala nam na rezygnację z fotelika gdy dziecko przekroczy 135 cm i nie mieści się w żadnym foteliku oferowanym na rynku. Obecnie przy współobowiązującej normie i-Size (ECE R129), możemy zdecydować się na zakup fotelika, który posłuży do 150 cm, ale bez limitu wagowego. Jest to duży krok naprzód, który pozwala spać spokojnie wielu rodzicom, których dzieci zbyt szybko wyrosły z klasycznego fotelika z kategorii 15 – 36 kg, lub już przy wyborze fotelika przewidują taką możliwość.


Kolejny wyjątek odnosi się do dziecka, które skończyło 3 lata i siedzi pomiędzy dwoma innymi fotelikami, które uniemożliwiają montaż trzeciego, na środku.

Art. 39
3c. Zezwala się na przewożenie w pojeździe kategorii M1 i N1, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy, na tylnym siedzeniu pojazdu, trzeciego dziecka w wieku co najmniej 3 lat, przytrzymywanego za pomocą pasów bezpieczeństwa, w przypadku gdy dwoje dzieci jest przewożonych w fotelikach bezpieczeństwa dla dziecka lub innych urządzeniach przytrzymujących dla dzieci, zainstalowanych na tylnych siedzeniach pojazdu i nie ma możliwości zainstalowania trzeciego fotelika bezpieczeństwa dla dziecka lub innego urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

Pomimo, że ustawa przewiduje taką możliwość, nie zalecamy tego sposobu przewożenia dzieci. Potraktujmy to jako opcję awaryjną w losowych sytuacjach. Warto tak dobrać foteliki, aby te mieściły się obok siebie. Auta posiadające 3 osobne fotele w drugim rzędzie są idealnym rozwiązaniem dla przewożenia trójki dzieci z tyłu. Z kolei foteliki spełniające normę i-Size są projektowane w taki sposób aby ułatwić montaż fotelików w takiej konfiguracji.

Na zdjęciu: Britax Advansafix i-Size


Art. 39
4. Przepis ust. 3 nie dotyczy przewozu dziecka:
1) taksówką;
2) specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego, o którym mowa w art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 993 i 1590);
3) pojazdem Policji, Straży Granicznej lub straży gminnej (miejskiej);
4) mającego zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do przewożenia w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci

Ten podpunkt artykułu 39. jest bardzo przejrzysty i zrozumiały, ale pozwolimy sobie zwrócić uwagę na kwestię przewożenia dzieci taksówkami. Pomimo, że fotelik w taksówce nie jest wymagany to gorąco zachęcamy do korzystania z korporacji, które są w stanie zapewnić fotelik dla dziecka. Należy jednak do tego podejść z lekką dozą niepewności, bo foteliki spotykane w taksówkach bywają uniwersalnymi, które niekoniecznie będą pasowały do wagi i wzrostu dziecka. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby upewnić się u dystrybutora co do modelu lub grupy wagowej fotelika.


Co w przypadku gdy nie zastosujemy się do powyższych przepisów?

  • Przewożenie dziecka w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci zainstalowanym niezgodnie z zaleceniami producenta urządzenia, wskazującymi, w jaki sposób urządzenie może być bezpiecznie stosowane – wartość mandatu: 150 zł
  • Przewożenie dziecka w pojeździe poza fotelikiem ochronnym lub innym urządzeniem do przewożenia dzieci, w sytuacji gdy prawo tego wymaga – wartość mandatu: 150 zł
  • Przewożenie dziecka w pojeździe w foteliku ochronnym, siedzącego tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu pojazdu bez dezaktywacji poduszki powietrznej dla pasażera – wartość mandatu: 150 zł

Warto mieć świadomość, że niepoprawne przewożenie dziecka w samochodzie może mieć gorsze skutki niż mandat w wysokości tylko 150zł.


Podsumowując:

  • wozimy dziecko jak najdłużej w foteliku i nie szukamy wyjątków i wymówek,
  • kupujemy sprawdzone i homologowane foteliki – najlepiej nowe,
  • wnikliwie czytamy instrukcję obsługi, która rozwieje wszelkie wątpliwości i pomoże przeprowadzić montaż zgodnie z zaleceniami,
  • korzystamy z pomocy i opinii fachowców – 8stars.com,
  • sztywno trzymamy się ograniczeń wagowych i wzrostowych fotelików,
  • pomimo braku regulacji prawnych w tej kwestii, wozimy dziecko jak najdłużej tyłem


*Objaśnienie:

Czym są kategorie M i N?
Kategoria M: pojazdy samochodowe przeznaczone do przewozu osób mające co najmniej cztery koła, w tym:
- kategoria M1: pojazdy do przewozu osób, mające nie więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy;
Kategoria N: pojazdy samochodowe mające co najmniej cztery koła i zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków, w tym:
- kategoria N1: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t;
- kategoria N2: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą przekraczającą 3,5 t, ale nieprzekraczającą 12 t;
- kategoria N3: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą przekraczającą 12 t.